Νομική θεμελίωση σεισάχθειας – προστασία δανειοληπτών και εφαρμογή ευρωπαϊκού και ελληνικού δικαίου στο ιδιωτικό χρέος

[Γιώργος Βλάμης - Ιδρυτής]

ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Προς:
Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων
Μέλη Διαρκών Επιτροπών Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων

Από: [Συλλογικότητα / Ομάδα Πολιτών]

Θέμα: Νομική θεμελίωση σεισάχθειας – προστασία δανειοληπτών και εφαρμογή ευρωπαϊκού και ελληνικού δικαίου στο ιδιωτικό χρέος

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Με το παρόν υποβάλλουμε προς τη Βουλή των Ελλήνων πρόταση νόμου–πλαίσιο για την προστασία των δανειοληπτών και την εφαρμογή μέτρων σεισάχθειας στο ιδιωτικό χρέος. Η πρόταση βασίζεται σε ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία και στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την αποκατάσταση της κοινωνικής και οικονομικής ισορροπίας.

Η ανάγκη παρέμβασης είναι επείγουσα, καθώς χιλιάδες Έλληνες πολίτες αντιμετωπίζουν δυσβάσταχτες οφειλές, ενώ τα δάνεια τους έχουν μεταβιβαστεί σε funds με όρους που συχνά παραβιάζουν την καλή πίστη, την αναλογικότητα και τη συνταγματική προστασία της κύριας κατοικίας.

Η πρόταση νόμου–πλαίσιο που συνοδεύει την παρούσα επιστολή:

Προβλέπει υποχρεωτικό έλεγχο καταχρηστικών όρων στις δανειακές συμβάσεις.

Προστατεύει την κύρια κατοικία και την οικογένεια.

Επιτρέπει την αναπροσαρμογή ή διαγραφή μη βιώσιμων χρεών, σε πλήρη συμφωνία με το ελληνικό δίκαιο (Αστικός Κώδικας, Ν. 2251/1994, Σύνταγμα) και το ευρωπαϊκό (Οδηγία 93/13/ΕΟΚ, νομολογία ΔΕΕ).

Ζητούμε η Βουλή να εξετάσει την πρόταση με την αρμόζουσα προσοχή και να την εισάγει προς συζήτηση στις αντίστοιχες επιτροπές, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με το δίκαιο και η κοινωνική δικαιοσύνη για τους πολίτες.

Με εκτίμηση,

_______________________________________________

Α. Πρόλογος / Επιχειρηματολογία

Η κρίση ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα έχει οδηγήσει χιλιάδες πολίτες σε δυσβάσταχτες οικονομικές συνθήκες, ενώ ταυτόχρονα οι τράπεζες διασώθηκαν με δημόσιο χρήμα και τα δάνεια πωλήθηκαν σε funds σε τιμές εξευτελιστικά χαμηλές.

Η παρούσα παρέμβαση έχει στόχο να τεθεί υπόψη της Βουλής:

Η ανάγκη αποκατάστασης της νομιμότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης στο ιδιωτικό χρέος.

Η εφαρμογή της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ και της νομολογίας ΔΕΕ για καταχρηστικούς όρους.

Η σύνδεση με το ελληνικό δίκαιο (Αστικός Κώδικας, Ν. 2251/1994, Σύνταγμα) και την προστασία κύριας κατοικίας.

Η πρόταση νόμου–πλαίσιο που ακολουθεί συνιστά ένα νόμιμο και συνταγματικό εργαλείο σεισάχθειας, έτοιμο προς συζήτηση και εφαρμογή.

Β. Πρόταση Νόμου – Πλαίσιο

Άρθρο 1 – Σκοπός
Ο νόμος έχει σκοπό:

Την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών.

Την εφαρμογή της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ και της νομολογίας ΔΕΕ για καταχρηστικούς όρους.

Την προστασία της κύριας κατοικίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Τη διασφάλιση κοινωνικής και οικονομικής αναλογικότητας.

Άρθρο 2 – Ορισμοί

Δανειολήπτης: φυσικό πρόσωπο με δανειακή σύμβαση (τράπεζα ή fund).

Καταχρηστικός όρος: όρος που δημιουργεί σημαντική ανισορροπία εις βάρος του δανειολήπτη (Οδηγία 93/13/ΕΟΚ, Ν. 2251/1994).

Μη βιώσιμο χρέος: χρέος που δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί χωρίς υπέρμετρη οικονομική ή κοινωνική επιβάρυνση.

Άρθρο 3 – Υποχρεωτικός έλεγχος καταχρηστικότητας

Τα δικαστήρια και οι πιστωτικοί φορείς ελέγχουν αυτεπαγγέλτως καταχρηστικούς όρους.

Ακυρώνονται οι όροι που είναι καταχρηστικοί, αναπροσαρμόζεται ή διαγράφεται το αντίστοιχο χρέος, επιστρέφονται αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά.

Άρθρο 4 – Προστασία κύριας κατοικίας
Κατάσχεση πρώτης κατοικίας επιτρέπεται μόνο μετά πλήρη εξέταση βιωσιμότητας χρέους, τηρώντας αναλογικότητα και καλή πίστη.

Άρθρο 5 – Αναπροσαρμογή χρεών έναντι funds

Funds έχουν τα ίδια δικαιώματα και περιορισμούς με την τράπεζα.

Δανειολήπτης συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις αναπροσαρμογής.

Όροι τόκων και ανατοκισμού υπόκεινται σε έλεγχο καταχρηστικότητας.

Άρθρο 6 – Διαδικασία εφαρμογής

Αίτηση στον πιστωτικό φορέα ή δικαστήριο για εκτίμηση βιωσιμότητας.

Επανεξέταση αποφάσεων σε νέα κοινωνικά/οικονομικά δεδομένα.

Υπουργείο Οικονομικών εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες.

Άρθρο 7 – Σύνδεση με ευρωπαϊκό δίκαιο
Εφαρμόζονται πλήρως: Οδηγία 93/13/ΕΟΚ (Ν. 2251/1994), νομολογία ΔΕΕ (Banco Español de Crédito, Aziz, Kušionová), Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (άρθρα 7, 17). Αντίθετες πρακτικές θεωρούνται ανίσχυρες.

Άρθρο 8 – Τελικές διατάξεις

Ισχύει από δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με Τράπεζα της Ελλάδος και Συνήγορο του Καταναλωτή εκδίδει εφαρμοστικές εγκυκλίους εντός τριών μηνών.

Γ. Νομική Σύνδεση / Παραπομπές

Αστικός Κώδικας: Άρθρα 281, 288, 296–300

Ν. 2251/1994: άρθρο 2 §§6–7 (ενσωμάτωση Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ)

Σύνταγμα: Άρθρα 17, 21, 25 §1

Ν. 4354/2015: μεταβίβαση δανείων σε funds

Ευρωπαϊκό Δίκαιο / Νομολογία ΔΕΕ: Banco Español de Crédito, Aziz, Kušionová

Δ. Αίτημα

Ζητείται η Βουλή:

Να εξετάσει και συζητήσει την παρούσα πρόταση νόμου–πλαίσιο.

Να διασφαλίσει υποχρεωτικό έλεγχο καταχρηστικότητας δανειακών συμβάσεων.

Να προστατεύσει την κύρια κατοικία και να εφαρμόσει αναπροσαρμογή/διαγραφή μη βιώσιμων χρεών.

Να διασφαλίσει συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο και την καλή πίστη.

_________________________________________________

ΣΚΕΠΤΙΚΟ

Ένα βαθύ πολιτικό, οικονομικό και ηθικό ζήτημα, όχι απλώς τεχνικό.

Γιατί η κυβέρνηση δεν κάνει σεισάχθεια

Η σεισάχθεια (γενική διαγραφή ιδιωτικών και/ή δημόσιων χρεών) δεν γίνεται όχι επειδή “δεν γίνεται”, αλλά επειδή συγκρούεται με το υπάρχον σύστημα εξουσίας και συμφερόντων. Οι βασικοί λόγοι:

1. Το τραπεζικό σύστημα θα κατέρρεε όπως είναι δομημένο

Οι τράπεζες: έχουν στους ισολογισμούς τους τα δάνεια ως «περιουσιακά στοιχεία», έχουν ήδη ανακεφαλαιοποιηθεί με δημόσιο χρήμα (δηλαδή των πολιτών)

Αν γίνει σεισάχθεια: τα δάνεια εξαφανίζονται, οι τράπεζες εμφανίζουν τεράστιες ζημιές, χρειάζονται νέα ανακεφαλαιοποίηση

Δηλαδή, ή πληρώνει ξανά ο φορολογούμενος ή κρατικοποιούνται οι τράπεζες

Και εδώ είναι το κρίσιμο σημείο:
καμία κυβέρνηση από το 2010 και μετά δεν θέλησε πραγματικά δημόσιες τράπεζες υπό κοινωνικό έλεγχο.

2. Τα funds είναι “ιερό καθεστώς” για την ΕΕ

Τα funds αγοράζουν δάνεια στο 5–20% της αξίας, απαιτούν 100% από τον δανειολήπτη, δεν φορολογούνται ουσιαστικά, δεν δεσμεύονται από κοινωνικούς κανόνες.

Γιατί τους επιτρέπεται;

Γιατί η ΕΕ τους θεωρεί εργαλείο «εξυγίανσης». Γιατί προστατεύονται από ευρωπαϊκό και αγγλικό δίκαιο. Γιατί τα κράτη έχουν δεσμευτεί να μην παρεμβαίνουν στην “ελεύθερη αγορά κεφαλαίου”

Αν μια κυβέρνηση επέβαλλε σεισάχθεια:

θα κατηγορούνταν για «παραβίαση επενδυτικής ασφάλειας», θα δεχόταν προσφυγές δισεκατομμυρίων, θα απειλούνταν με χρηματοδοτικό αποκλεισμό

3. Το αφήγημα της «ηθικής ευθύνης» (moral hazard)

Χρησιμοποιείται συστηματικά το επιχείρημα: «Αν διαγράψουμε τα χρέη, θα αδικήσουμε τους συνεπείς».

Αυτό αποκρύπτει σκόπιμα ότι τα δάνεια δόθηκαν με παράνομους ανατοκισμούς και οι όροι άλλαξαν μονομερώς.
Το εισόδημα κατέρρευσε λόγω μνημονίων και ενώ οι τράπεζες διασώθηκαν, οι πολίτες όχι.

Το επιχείρημα αυτό πολιτικά λειτουργεί διοτι διχάζει την κοινωνία, μεταθέτει την ευθύνη στον πολίτη, απονομιμοποιεί την συλλογική λύση

4. Η δανειακή σύμβαση και το ζήτημα της Βουλής

Υπάρχει ισχυρό επιχείρημα ότι, κρίσιμες δανειακές δεσμεύσεις δεν κυρώθηκαν όπως απαιτεί το Σύνταγμα, παρ’ όλα αυτά πάνω τους στηρίχθηκαν τα μνημόνια ενώ δεν έγινε ουσιαστικός λογιστικός έλεγχος του χρέους.

Γιατί δεν επανεξετάζεται;

Γιατί θα άνοιγε θέμα ακυρότητας, γιατί θα έφερνε σύγκρουση με ΕΕ–ΔΝΤ, γιατί θα απαιτούσε πολιτική ρήξη, όχι διαχείριση

Και εδώ είναι το κλειδί: Σεισάχθεια χωρίς ρήξη δεν γίνεται.

5. Η πραγματική αιτία

Δεν γίνεται σεισάχθεια γιατί θα μετατόπιζε την ισχύ από το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην κοινωνία, θα αποκάλυπτε ότι το πρόβλημα δεν είναι οι “κακοπληρωτές” αλλά το μοντέλο, θα απαιτούσε δημόσιες τράπεζες, φορολόγηση κεφαλαίου, έλεγχο χρέους, πολιτικό κόστος και σύγκρουση, οπότε κανένα κυβερνητικό σχήμα μέχρι σήμερα δεν το επέλεξε.

Ι. Τι εννοούμε «ρεαλιστική σεισάχθεια» (ξεκαθάρισμα όρων)

Όχι οριζόντια διαγραφή όλων των χρεών εν μία νυκτί χωρίς νομική βάση και χωρίς θεσμική κάλυψη

αλλά στοχευμένη σεισάχθεια με κριτήρια, με νομικά εργαλεία που ήδη υπάρχουν, με μεταφορά κόστους όχι στον φορολογούμενο αλλά στα funds, στους ισολογισμούς που έχουν ήδη «καθαριστεί».

ΙΙ. ΤΙ ΕΚΑΝΑΝ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ (όχι μύθοι – πραγματικά παραδείγματα)


1. Ισλανδία

Μερική διαγραφή στεγαστικών, σύνδεση χρέους με πραγματική αξία ακινήτου, ρήξη με τραπεζικό σύστημα, προστασία πρώτης κατοικίας

ΠΡΟΣΟΧΗ : Έγινε μετά από κατάρρευση τραπεζών

2. Ισπανία

Μαζική πώληση κόκκινων δανείων σε funds, κοινωνική κρίση, εκ των υστέρων νόμοι περιορισμού εξώσεων
Αυτό δείχνει τι συμβαίνει όταν ΔΕΝ γίνεται σεισάχθεια.

3. Ιρλανδία

Κρατικοποίηση τραπεζών, μεταφορά κόκκινων δανείων σε δημόσιο φορέα (NAMA), έμμεση ανακούφιση δανειοληπτών. Αυτό ειναι μοντέλο που θα μπορούσε να είχε εφαρμοστεί και εδώ στην Ελλάδα.

4. Κύπρος bail-in (κούρεμα καταθέσεων), προστασία τραπεζών, όχι κοινωνίας (δείχνει ποιον προστατεύει το σύστημα όταν πιεστεί).

ΙΙΙ. ΝΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ (και δεν χρησιμοποιούνται)


1. Καταχρηστικοί όροι & ανατοκισμός, ευρωπαϊκή νομολογία, ελληνικές αποφάσεις, υποχρέωση αναδρομικής διόρθωσης είναι βάση για κούρεμα νόμιμα, όχι χαριστικά.

2. Αρχή αναλογικότητας που είναι Συνταγματική και μπορεί να θεμελιώσει: πάγωμα, αναπροσαρμογή, διαγραφή μέρους οφειλής.

3. Το Δημόσιο συμφέρον υπερισχύει των συμβάσεων και χρησιμοποιήθηκε: Σε απαλλοτριώσεις, σε ενεργειακές παρεμβάσεις
και σε capital controls, επομένως μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για χρέος

4. Επανεξέταση δανειακής σύμβασης κράτους με έγκριση Βουλής και συνταγματική νομιμότητα καθώς και λογιστικό έλεγχο χρέους.

Εδώ δεν μιλάμε για «σκίσιμο», αλλά για έλεγχο εγκυρότητας.

ΙV. ΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Χρειαζόμαστε έναν δημόσιο φορέα διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Υποχρεωτική επαναγορά δανείων στην τιμή που αγοράστηκαν από funds. Κούρεμα παράνομων τόκων υπερβάλλουσας απαίτησης. Ρήτρα κοινωνικής προστασίας πρώτης κατοικίας. Φορολόγηση κερδών funds (ευρωπαϊκά αποδεκτό)

Όλα αυτά έχουν εφαρμοστεί τμηματικά σε πολλές χώρες της ΕΕ.

[Georgios Nousias]

Συμφωνώ απολύτως για την πρόταση και θα ήθελα να συμπληρώσω ότι κάτι πρέπει να γίνει και υπέρ των εγγυητων που δυστυχώς καλούνται να πληρώσουν χωρίς να έχουν ειδοποιηθεί η να έχουν γνώση για τις κινήσεις των δανειοληπτών η των τραπεζών σε σχέση με των αρχικών δανειολήπτων, και μετά από πολλά χρόνια με επιβάρυνση τρομακτική λόγο τόκων και ανακεφαλαίωσης των τόκων τους ζητούν να πληρώσουν αυτοί, λογίζονται δε σαν πρωτοφειλετες.

[Alexandra_A]

Συμφωνώ απόλυτα με τις προτάσεις και το νομικό πλαίσιο που θα μπορούσαν να γίνουν πράξη αυτές.
Αυτή η πρόταση , το να αποπληρωθούν τα δάνεια στις τιμές που αγοράστηκαν από τα fands, είναι ότι πιο δίκαιο υπάρχει κατά την γνώμη μου και αν συμβεί θα ανακουφίσει χιλιάδες συμπολίτες μας.

Προσωπικά βρίσκομαι σε αυτή την θέση που βιώνω την αδικία αυτή. Προσπαθώντας να βρω λύση με την ρύθμιση ενός δανείου βρίσκομαι μπροστά σε "τοίχους". Εδώ και μήνες η δικηγόρος μου προσπαθεί να λάβει απαντήσεις μέσω mail και σε τηλεφωνικά νούμερα που ποτέ δεν απαντά κανείς. Χρειάζεται λοιπόν να βρεθεί ο τρόπος να υποχρεώνονται να απαντούν και να επικοινωνούν με τους δανειολήπτες. Η αν δεν το κάνουν να έχουν επιπτώσεις. Όταν δεν απαντούν , δεν βρίσκεται λύσεις και οι τόκοι τρέχουν υπέρ τους και κάνουν ακόμη πιο δυσβάσταχτο το χρέος.

Σε δάνειο που ρύθμισα προ εξαμήνου που με καθυστέρηση 5 μηνών ,έκλεισαν το λογαριασμό ενώ πήγα με τα χρήματα να καλύψω μέρος της διαφοράς και είχα να διαλέξω πλειστηριασμο η δόση σχεδόν διπλάσια από την προηγούμενη .

Αυτή η τακτική ακολουθείται σε πολλούς δανειολήπτες και χρειάζεται μια φωνή και η υπεράσπιση μας .

[Antonis_D]

Είμαι απόλυτα σύμφωνος.

[Γιώργος Βλάμης - Ιδρυτής]

Καλημέρα σας

Επειδή το συγκεκριμένο θέμα θα προχωρήσει, πατήστε "Like" διοτι μετρά ως ψηφος θετική ή αρνητική.
Στην πορεια θα απλουστεύσουμε την διαδικασία.

Όποιοε δινει αρνητική ψήφο παρακαλώ να αιτιολογήσει για να κανουμε διαλογο
Όποιος έχει αρνητική εμπειρία θα χρειαστεί να το καταγράψει για να μας δώσει πληροφορίες του πως βιώνεται στην πράξη

Ευχαριστώ