Η σιωπή των πολιτών είναι πολιτικό πρόβλημα

[Γιώργος Βλάμης - Ιδρυτής]

Το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι τα προσωπα.
Ειναι οι θεσμοί και η συμμετοχή των πολιτών προς έλεγχο αυτών .

Η σιωπή των πολιτών είναι πολιτικό πρόβλημα

Η πολιτική στην Ελλάδα συχνά κατηγορείται για χαμηλό επίπεδο, για τοξικότητα, για έλλειψη ουσίας. Η κριτική αυτή δεν είναι αβάσιμη. Υπάρχει όμως μια αλήθεια που σπάνια συζητάμε: το επίπεδο της πολιτικής αντανακλά και το ποιοι επιλέγουν να συμμετέχουν.

Τα τελευταία χρόνια, πολλοί πολίτες έχουν αποσυρθεί από τον δημόσιο διάλογο. Άνθρωποι με γνώση, επαγγελματική εμπειρία, κοινωνική ευθύνη. Άνθρωποι που προβληματίζονται, που διαφωνούν, που συζητούν ιδιωτικά — αλλά αποφεύγουν τη δημόσια συμμετοχή.

Η επιλογή αυτή είναι κατανοητή. Κανείς δεν θέλει να εκτεθεί σε έναν χώρο που συχνά κυριαρχείται από ένταση και αντιπαραθέσεις. Όμως η αποχή δεν είναι ουδέτερη στάση.

Όταν λιγότεροι πολίτες συμμετέχουν ενεργά, ο δημόσιος διάλογος γίνεται φτωχότερος. Οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς την ευρύτερη συμβολή ανθρώπων που έχουν εμπειρία, γνώση και διάθεση να συμβάλουν. Η ποιότητα της πολιτικής δεν διαμορφώνεται μόνο από όσους μιλούν· διαμορφώνεται και από όσους επιλέγουν να μη μιλούν.
Είναι εύκολο να λέμε ότι «τίποτα δεν αλλάζει». Είναι δυσκολότερο να αναρωτηθούμε τι θα μπορούσε να αλλάξει αν περισσότεροι πολίτες αποφάσιζαν να έχουν ρόλο.

Η δημοκρατία δεν λειτουργεί μόνο με εκλογές. Λειτουργεί με συμμετοχή, με διάλογο, με ανάληψη ευθύνης. Όχι απαραίτητα μέσα από κομματικές ταυτότητες, αλλά μέσα από θεσμικές, οργανωμένες διαδικασίες που επιτρέπουν συνδιαμόρφωση και ουσιαστική συμβολή.

Η αλλαγή πολιτικής κουλτούρας δεν θα έρθει απλώς από την εναλλαγή προσώπων. Θα έρθει όταν περισσότεροι πολίτες επιλέξουν να μη μένουν θεατές, αλλά να συμβάλλουν ενεργά στη διαμόρφωση προτάσεων και λύσεων.

Το ερώτημα είναι απλό:

Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε από απόσταση, επιβεβαιώνοντας ότι το δημόσιο πεδίο δεν μας εκφράζει; Ή θα αναζητήσουμε τρόπους συμμετοχής που να βασίζονται σε κανόνες, σεβασμό και τεκμηρίωση;
Η απομάκρυνση από την ένταση είναι κατανοητή. Η απομάκρυνση, όμως, από τη συλλογική ευθύνη έχει συνέπειες για όλους.

Η ποιότητα της δημοκρατίας εξαρτάται τελικά από το πόσοι αποφασίζουν να συμμετέχουν.
Ίσως έχει έρθει η στιγμή η σιωπή να δώσει τη θέση της σε μια πιο ώριμη και δημιουργική παρουσία στον δημόσιο χώρο.
Ο συντάκτης προωθεί την πρωτοβουλία για τη θεσμική ανανέωση και την ενίσχυση της συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο